Bebek ve Çocuk

Mutlu Çocuk – İhtiyaç 7 – Düzen

“Mutlu Çocukların 10 Vazgeçilmez İhtiyacı” Eğitim Serimizde “7. Vazgeçilmez İhtiyaç” DÜZEN.

Düzenden neyi kastediyorum?

Günlük hayatlarında sabah uyandıkları andan itibaren akşam yatana kadar uyku, beslenme ve diğer çeşitli aktivitelerinin genel olarak belli bir sırada ve tutarlı olması.

Bunun da 3 önemli sebebi var:

1. Günlük hayatında sabah uyandığı andan itibaren neyin hangi sırada olduğunu bilen çocuk kendini daha güvendehissediyor, kendini daha güvende hisseden çocuk da daha huzurlu oluyor.

2. Özellikle uyku, ödev, oda toplama, sabah okula hazırlanma gibi konularda ne zaman, ne bekleyeceklerini bildikleri zaman, bu aktivitelere dirençleri daha az, uyumları daha fazla oluyor. Çünkü normal otomatik düzenlerinin tutarlı bir parçası haline gelmiş oluyor.

3. Düzen en etkili disiplin araçlarından biri aslında. Çünkü siz temel olarak bir düzen kurduğunuz zaman, hangi sırada, hangi saatte ne var, ne şekilde yapılıyor, bu net biliniyor ve bunun artık tartışılacak pek bir tarafı kalmıyor.

Mesela ödevini yapmak yerine tablet oynamak istiyorsa ve de bu düzende önce ödevini yapması ardından teknoloji kullanması varsa (ki ödev konusunda sıkıntı yaşıyorsanız böyle öneririm), tek yapmanız gereken tableti kendi yanınızda tutup ona günlük düzenini hatırlatıp “önce ödev, sonra tablet” demeniz. Bu şekilde sınır çizmeniz.

Bu bir tehdit değil, ceza değil, sadece günlük düzeninin sıralı bir parçası.

Elbette “bak ödevini yapmazsan tablet oynayamazsın” dediğimiz anda tehdit ve ceza tarafına kayıyor oluyoruz, veya tam tersi “hadi bak ödevini yaparsan bugün fazladan oynamana müsade edeceğim” dediğimiz zaman rüşvet ve ödül tarafına kayıyoruz.

Ama sadece “önce ödev, sonra tablet” dediğimiz zaman, yaptığımız tek şey ona günlük düzeninin sıralamasını hatırlatmak o kadar.

Ödevini yaptığı noktada eğer hala vakti kalıyorsa tabii ki yine günlük düzeninin bir parçası olarak tabletini de oynayabilir.

Ama ödevine geç başladığı için sonradan tablete vakti kalmazsa da, düzenini verimli takip etmemiş olmasının doğal sonucunu yaşar ve oynayamaz.

Bu süreçte tepki verebilir, ağlayabilir, kızabilir, hakkıdır ama siz uzun uzun konuşmalara girmeden ve tepki göstermeden sadece “önce ödev sonra tablet” dedikten sonra sakinliğinizi koruyup tutarlı davranırsanız, kısa sürede bu iletişim şekline alışacak ve genel olarak daha uyumlu olacaktır.

Bu ödevle ilgili verdiğim örneği başka sıkıntı yaşadığınız günlük pek çok farklı konuda uygulayabilirsiniz.

Yine klasik bir diğer örnek yemek düzeni konusunda.

Pek çok aile yemek saatlerinde çocuklarının iştahlı olmadığı ve farklı çeşitler yemek istemedikleri konusunda oldukça şikayetçidir.

Bunun temel sebeplerinden ilki çocuğun yaşına uygun bir yemek düzeni oluşmamış olması ve ikincisi de dünyada çocuk beslenmesi konusunda otorite kabul edilen Ellyn Satter’in Sorumluluk Paylaşım Sisteminin takip edilmemesidir.

Çocukla Yemek Keyfi Programımızda bu düzenin ve sistemin, sizin ailenize ve çocuğunuza özel bir şekilde nasıl uygulanabileceğinin detaylarını uygulamalı günlük hayattan örneklerle paylaşıyorum.

Çocuğunuz 1 yaşında veya daha büyükse ve yemek saatlerinde hem iştahının daha verimli olduğu, hem de yeni, farklı çeşit yemekler denemeye daha istekli olduğu bir yemek düzen kurabilmeyi istiyorsanız, Çocukla Yemek Keyfi Programına göz atmanızı öneririm.

Çocuğun günlük hayatında “verimli bir düzen” kurmanın 2 önemli püf noktası var:

1. Düzenini ve günlük programını, çocuğunuzun yaşına uygun şekilde mümkün olduğunca onunla beraber, onun da fikirlerini alarak yapmak ve onu da sürece dahil etmek ki, günlük hayatı üzerinde kısmen de olsa kontrolü olduğunu hissetsin. Bu şekilde programını daha çok sahiplenir.

Mesela akşam uykuya hazırlık düzeni için gerekli olan aktivitelerin neler olduğuna ve sırasına beraber karar verebilirsiniz, hatta çoğu kararı o verebilir.

Önce diş fırçalama mı, tuvalet mi? Kitap okuma mı, masal anlatma mı? Anne odadan çıkmadan önce yatakta sırt kaşıma mı, saç okşama mı? gibi küçük kararlarla çocuğa da kontrol verip, yine sizin belirlediğiniz sınırlar dahilinde kendi programını oluşturmasına destek verebilirsiniz.

O zaman programını daha fazla sahipleneceği için, uyumu da daha fazla olur.

2. Evet düzen önemli, tutarlılık da çok önemli ama arada esnek olmak ve düzen dışına çıkmak da bir o kadar önemli. Kurduğumuz düzenin kölesi olmak zorunda değiliz.

Hatta arada özellikle rutin dışı değişik şeyler de yapmak lazım ki, rutinler monoton ve sıkıcı hale gelmesin.

Çocuğunuz çoğu zaman öğlenleri evde yatağında uyuyorsa, siz de daha sosyal olmak istiyorsanız arada sırada dışarıda arabasında öğlen uykusunu uyumasının kimseye bir zararı olmaz.

Veya akşamları normalde sağlıklı bir menü ile sofrada yemek yeme düzeniniz varsa, arada bazı akşamlar televizyonun önünde aile film gecesi yaparak ve dışarıdan yemek sipariş ederek rutin dışı bir keyif yaratmak mümkün.

Örnekler çoğalabilir elbette.

Sağlam ve tutarlı bir düzen kurmanın en önemli avantajlarından biri çocukların bu tip esneklikleri çok daha güzel tolere ediyor ve sonra tekrar düzenin içine kolaylıkla dönebiliyor olmaları, çünkü altyapı sağlam.

Ancak elbette esnekliğin çok abartılmaya başladığı noktada çocukların kafası da karışmaya başlıyor, burada da dengeyine önemli.

Yarın “8. Vazgeçilmez İhtiyaç” olan ANLAŞILMA ihtiyacını konuşacağız.

Çoğu ebeveynin farkında olmadığı en temel ve en önemli ihtiyaçlardan biri bu.

ÖNEMLİ NOT
Benden beklediğiniz e-postaları normal inbox’ınızda göremiyorsanız, lütfen mail kutunuzdaki spam/junk/istenmeyen/tanıtım bölümlerini kontrol edin, bazen oraya da düşebiliyorlar, paylaşımları kaçırmanızı istemem.

Görüşmek üzere.

Sevgilerimle

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir