Bebek ve Çocuk

Mutlu Çocuk – İhtiyaç 6 – Takdir

“Mutlu Çocukların 10 Vazgeçilmez İhtiyacı” Eğitim Serimizde “6. Vazgeçilmez İhtiyaç” TAKDİR.

Takdirden kastettiğimiz, sürekli eleştirmek yerine çocuklarımızın pozitif davranışlarına odaklanmak, çabalarını takdir etmek ve güçlü yönlerini farketmelerine yardımcı olmak.

Bizler çocuklarımızın bir nevi aynalarıyız.

Bize bakınca kendi yansımalarını görüyorlar.

Bize bakınca bizim onlara ne yansıttığımıza bağlı olarak kendileriyle ilgili düşünceleri ve duyguları oluşuyor.

Bizden tembel, beceriksiz, utangaç, korkak, şımarık, huysuz, tombul, yaramaz, küçüksün yapamazsın gibi kelimeler duydukça kendilerine bu etiketleri yapıştırmaya başlıyorlar ve birçoğunu hayat boyu üzerlerinde taşımaya devam ediyorlar.

Bizden sürekli yanlışlarına ve eksiklerine dair sözler duydukça kendilerini yetersiz ve eksik hissetmeye alışıyorlar.

Veya tam tersi.

Bize baktıklarındaki kendileriyle ilgili gördükleri yansıma pozitif davranışlarına ve güçlü yönlerine odaklı ise kendileriyle ilgili düşünce ve bu duyguları pozitif yönde oluşmaya dönük oluyor ve özgüvenleri de buna paralel olarak gelişiyor.

Takdir demek, değer vermek demek.

Biz çocuklarımızı takdir ettiğimiz zaman, onlar da kendilerini takdir etmeyi, kendilerine, başkalarına ve hayata değer vermeyi öğreniyorlar. Kendilerini daha güçlü ve özgüvenli hissediyorlar.

Çocuğunuzun iyi davranışlarını yakalama konusunda lütfen hep antenleriniz açık olsun.

Takdir etmek için illa çocuğunuzun okuldaki testten 100 almasını beklemeyin.

Küçük, günlük şeyleri fark edin.

Çok zor gelen bir ödevi vazgeçmeden yapmaya mı çalıştı?
Kıyafetlerini kendi mi giydi?
Bir proje yaparken uzun süre konsantrasyon mu gösterdi?
İlk defa yemekten sonra tabağını bulaşık makinasına mı koydu?
Burada abartmaktan bahsetmiyorum ama samimi olmak kaydıyla çocuğunuza daha fazla takdir edici bir gözle bakmaktan bahsediyorum.

Onun hep eksiklerini, yanlışlarını ve yapmadıklarını değil, pozitiflerini de fark etmeyi alışkanlık haline getirirseniz, o pozitif davranışlar çoğalacaktır.

Yalnız burada kasettiğim takdir boş pohpohlamalar ve gün boyu alkışlamalar değil.

Sürekli herşeye aferin demek değil.

Ödüller vermek ve pozitif bir davranışı için hediye almak hiç değil, bunların zaten faydadan çok zararı var.

Burada kastettiğim takdir yerinde, dozunda, samimi ve en önemlisi, çocuğun çaba ve gayretine yönelik olmasıdır.

Çocuğun aklını, zekasını veya bir başarısını övmek yerine, o başarıyı elde etme sürecinde neler yaptı, bunları takdir etmek, çocuğun bu özelliklerini daha çok kullanmasını, zor zamanlarda pes etmemesini ve kendine güvenmesini sağlayacaktır.

İki örnek vereyim:

Örnek 1:

Mesela, evde bir işle meşgulsünüz ve çocuğunuz kendi kendini çok güzel oyalıyor.

İşinizi yaparken veya bitince çocuğunuza gidip ona “ben işlerimi hallederken kendini ne kadar güzel oyaladın, bana çok yardımı oldu çabucak bitirdim bölünmeden” deyip hatta bir de üstüne onunla beraber birşeyler yapmayı, zaman geçirmeyi teklif edebilirsiniz.

Bu şekilde çocuk hem hangi davranışı için takdir aldığını çok net bir şekilde anlayacaktır ve bunu yine yapmak isteyecektir, hem de annem/babam tüm yoğunluğu içinde beni gözlemliyor ve ilgileniyor duygusunu hissedecektir.

Örnek 2:

Diyelim ki çocuğunuzun ertesi gün matematik sınavı var ve evde oturmuş sorular çözüyor. Tam anlamadığı, zorlandığı konular var ama pes etmeden uğraşıyor öğrenmek için.
Ertesi gün sınava giriyor ve 100 alıyor. Eve geliyor size söylüyor ve siz de elbette çok seviniyorsunuz ve diyorsunuz ki “aferim sana akıllı oğlum/kızım”.

Peki ben size bunun yerine daha etkili bir takdir cümlesi önersem? Mesela “dün çok zorlandığın halde konuyu tam anlayana kadar pes etmeden çalışmaya devam ettin, sınavda emeklerinin karşılığını aldığın için senin adına çok mutluyum”.

Bu tarz bir takdir cümlesi ile çocuk sadece yine ne için takdir aldığını çok net anlamak ile kalmıyor, bu güçlü yönünü içselleştirmeye başlıyor.

Çalışkanlığının ve zorluklar karşısında pes etmeden sebat etme özelliğinin ona kazandırdıklarını görmeye başlıyor, ve elbette hiç farkında olmadan yaşam boyu koluna altın bilezik olacak bir yaşam becerisi geliştirme yolunda ilerliyor.

Bu takdir konusunda özellikle faydası olacağını düşündüğüm 2 yazım var:

Çocuklarımızın Özgüvenini Arttırmak İçin Hangi Cümle Daha Etkili?

Çocukların Zekasını Övmek Neden İyi Bir Fikir Değil?

Bunları da okumanızı öneririm, sizi şaşırtacak ve farklı bakış açıları katacak bilgiler var.

Yarın “7. Vazgeçilmez İhtiyaç” olan DÜZENİ konuşacağız.

ÖNEMLİ NOT
Benden beklediğiniz e-postaları normal inbox’ınızda göremiyorsanız, lütfen mail kutunuzdaki spam/junk/istenmeyen/tanıtım bölümlerini kontrol edin, bazen oraya da düşebiliyorlar, paylaşımları kaçırmanızı istemem.

Görüşmek üzere.

Sevgilerimle

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir