Bebek ve Çocuk

Ateşli havale (Febril Konvulsiyon)

Ateşli havale nedir?

Ateşli havale (Febril Konvulsiyon): Nöbet adı verilen “havale” beynin hücrelerinde meydana gelen normalin dışında bir aktivite sonucu ortaya çıkarak vücutta oluşan istemsiz kasılmaların adıdır.

Ateşli havale kaç kez tekrarlar

Ateşin yükselmesi ile birlikte meydana geldiğinde ateşli havale olarak adlandırılan bilinç kaybı, istemsiz kasılmalar, katılaşma veya bunların dışında çocukta hareketsizlik söz konusu olur. Ateşli havalenin 3 ay ile 6 yaş arasında görülem sıklığı ise 100 çocuktan 5’indedir. Tekrarı olmaz ve sonradan havale geçirilmez. Ateşli havalelerde ailenin yatkınlığı önemlidir.

Standart bir havale gerçekleştiğinde çocukta şuur (bilinç) kaybı meydana gelir, kollarda ve bacaklarda kasılma gürülür. 1-2 saniye sonunda ise, kollarda ve bacakta yüzde ritmik kasılmalar meydana gelmeye başlar. Çocukta bir zaman sonunda belirtiler giderek 30 dakikalık bir uyku görülebilir.

Ateş ile havale arasında ilişki kurmak doğru olmaz. Düşük veya yüksek ateşle çocuklarda havale durumu olabilir. Havale çocuklarda beyin hasarına yol açmaz. Havale değil havaleye neden olan hastalık önemlidir. Ateşin neden olduğu hastalıklar sonunda hasarlar oluşabilir. Kısa süren havale beyin hasarı ve gelişimde rol üstlenmez.

Basit ateşli havale ve kompleks ateşli havale

15 dakikanın altında süren, gün içinde tekrarı olmayan havaleler için “basit ateşli havale” denilir. Tekrar eden ve uzun süren havale nöbeti “kompleks ateşli havale” ismiyle anılır. Basit ateşli olan havaleler iyi huylu olup iz bırakmadan biter. Sara nöbetleri (epilepsi) sonucu çıkma ihtimali çok azdır ve ilaç kullanım genelde gerekli değildir. Tekrarı olan basit ateşli havaler ise çocuklar üzerinde yüzde 2’lik dilimde epilepsi gelişme riski bulundurur.

Ateşli havaleler genelde;

-Enfeksiyonlar (genelde üst solunum yolları),

-Orta kulak iltihabı,

-İshal olduğu dönemlerde,

Hastalıkların ilk günlerinde oluşur.

.Kompleks ateşli havalelerde, aynı gün tekrarı ve 15 dk. üzeri sürerek vücutta tek taraflı daha fazla kasılmalar oluşturur. Bu tip çocuklarda ise ileride sara hastalığı olma sıklığı yüzde 9’dur. Bu nöbetlerin devamı için ilaç kullanılması önerilebilir.

HAVALE İLE İLGİLİ SORULAR VE YANITLAR

Havale geçiren çocuk için beyin filmi çekilmeli mi?

Basit ateşli nöbetler için EEG ve beyin tomografisi ile MR (emar) çektirmeye gerek yoktur.

Ateşli havale tekrarlar mı?

  • Ateşli havale geçiren çocukların 100 ‘ünden 25 ile 50 arasında tekrarı olduğu görülmektedir.
  • Çocukta küçük yaşta başlayan nöbet varsa riski daha fazladır.
  • Ailede ateşli havale geçiren varsa risk %50 daha fazla olur.
  • Havale nöbetlerinin yarısı ilk 6 ay içinde tekrar eder.
  • Nöbetler tekrarladıkça, tekrarlama olasılığı artar.
  • Ateşli havale uzun süreli gerçekleşirse 15dk. üzeri olursa beyin hasarı ve epilepsi riski artar.

Ateşli havale kaç derecede olur

Ateş ölçümü çocukta makattan yapıldığında 38 derece, koltuk altı ateşi 37.5 derece üzerindeyse çocukta yüksek ateş olduğunu gösterir.

Basit ateşli havale teşhisi konulması için ateş, menejit (beyin iltihabı) dışı bir nedenle yükselmiş olmalı, çocuk daha önce ateşsiz havale geçirmemiş olmalı, çocukta gelişimsel bir hastalık bulunmamalıdır. Doktorlar, fiziksel ve nörolojik muayene ve gerekirse bazı tetkikler yaparak altta yatan başka bir sorun olup olmadığını araştıracaktır.

Havale geçiren çocuğa ne yapılır?

  • Havale geçiren çocuk, bir noktaya odaklanarak iletişimi kaybeder, ağzından köpük gelir, kasılmalar oluşur ve bu durumda panik yapılmamalıdır.
  • Çocuğu bir yere yatırın ve ayıltmak için uğraşmayın, tek başına bırakmayın. Korkutucu gibi görünebilir ama aklınızda olması gereken 1-2 dakika sonra havalenin geçeceğidir.
  • Çocukta ateş yüksek olursa, giysilerini çıkarıp, koltuk altı ve kasık bölgelerine ilk müdahale ile ıslak bez uygulayın ve tüm vücudu silin. Soğuk su damarlarda daralma ve büzülme yaratacağından eteşin düşmesine engel olur. Ilık su ve ılık banyo yapılması gerekir.
  • Kolonya, isptirto, alkol gibi malzemeler kullanmayın. Çocuğu küvete sokmanın tehlikeye yol açabilir.
  • Nöbet geçiren çocuğun hareketlerini serbest bırakın engel olmayın.
  • Nöbetin başlaması ile bitmesi arasındaki süreyi tutun.
  • Çocuğun nöbet esnasında bilincinin olmayışından dolayı yere düşüşü olabilir ve etrafta kesici, delici, zarar verici maddeler bırakmayın.
  • Başının altına yumuşak birşeyler koyabilirsiniz.
  • Çocuğu yan yatırın ve kusmuk gelmesi durumunda boğazına kaçmasına engel olur. Böylece nefes yollarını açık tutarsınız.
  • Nefes güçlüğü çekiyorsa, alt çenesini hareket ettirin ve nefes almasına yardımcı olun. Dişlerini sıkıyorsa ve dilini ısıracağını düşünüyorsanız bükülmüş bir kumaş parçasını araya sıkıştırabilirsiniz.
  • Beklemek çok uzun bir zaman gibi gelebilir ancak kısa sürede bitecektir. 2-5 dakika bekleyin ve bu zaman içinde suni solunum yapmayın.
  • Çocuk nefes almıyorsa (solunum durduysa) suni solunum yapın.
  • Havale geçirme nöbeti 3 ile 5 dakikadar uzun sürüyorsa 112’yi arayın veya en yakın hastaneye gidin.

Ateşi olan çocuk için ne yapılır?

  1. Giysileri çıkarın, örtüsünü açın.
  2. Ateş seviyesi 37.5 derece üzeri ise parasetamol veya ibuprofen şurup verin. Kusma veya bulantı yüzünden içemiyorsa fitil kullanın.
  3. Ateşi olduğu sürece kaybolan sıvı için su içirin.
  4. Ateş 39,5 derece üzerine çıkarsa, yukarıdaki işlemlere ek olarak, ıslak bez yardımı ile boyun kısmı, koltuklarının altları, bacaklarının araları ve büklüm bölgeler sık sık silinmelidir. 30 dakikaya ateş düşmezse doktora gidin.

Faydalı bağlantılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir