Hastalıklar

Alerji

Alerji – Hastalık

Alerji, insan vücudunun her hangi bir maddeye karşı gösterdiği hassaslıkla verdiği tepkiye alerji denir. Alerjiye yatkınlığı ile bilinen kişilere “atopik” ismi verilir. Atopi bir hastalık olarak değerlendirilmekte ama kalıtsal bir özellik olarak görülür.

Alerji olma durumu
Alerji, kişinin her hangi bir maddeye karşı hassaslığını gösteren tepkidir.

Alerjiler, teni açık renk olanlarda ve deniz kenarında ikamet edenler ile nemli alanlarda yaşamını sürdüren kişilerde haha fazla meydana gelir. Alerjiye neden olarak organlik kökenli maddeler gösterilebilir.

Bu maddelerin normalde kişilere zararı yoktur ama alerjik olan kişilerde tepki vermeye sebep olurlar. Gelişmiş ülkelerde alerjilerin daha fazla görülme nedenleri arasına stres ve yoğun çalışma hayatı eklenebilir. Hava kirliliği ve gıdaların eklenmesi ile alerji görülme sıklığında artışlar meydana gelir.

Kişi, kullandığı bir ilaç yüzünden alerjik durumlar yaşayabiliyorken aynı şekilde taktığı takılar yüzünden bile alerjik durumlar ile karşılaşabilir.

Kaşınma, kızarıklık, şişme, hapşırma gibi belirtiler oraya çıkabilirken, güçsüzlük, burun akıntısı, göz yaşarması, baş ağrısı gibi çeşitli belirtilerde gösterebilmektedir.

Alerjinin saptanabilmesi için neden olduğu maddenin günümüz teknolojisinde tesbiti kolaydır be daha hızlı şekilde sonuç vererek yüksek seviyede doğru tesbitler yapabilmektedir.

Testler için bölgenizdeki hastanelerden fiyat ve detayları hakkında bilgiler alabilirsiniz.

Alerjik belirtilerin bulgularına istinaden yapılabilecek testler aşağıda detaylı şekilde anlatılmıştır.

Sıkça rastlanan alerjenler

  • Polenler (ot, ağaç),
  • Tüy, deri (evcil hayvan),
  • Gıdalar (süt, soya, deniz ürünleri, meyve, kuruyemiş, yumurta gibi),
  • Et ve tozları,
  • Küf sporları veya mantarlar,
  • Hayvan sokması (arı),
  • İlaçlar,
  • Kimyasal reçineler, nikel, lastik,
  • Takılar (kolye, küpe)

Alerjinin artması

Dönemsel olarak kendini dösteren alerjiler en fazla kendini bahar aylarında gösterir. Ağaçlar, ot ve çiçek ile çay polenleri rüzgar yardımı ile bölge ve yer değişimleri yaptığında özellikle bahar elerjisi olanlarda etki gösterir ve alerjisi olanların en fazla zorlandığı aylardır. Bahar aylarında havada yoğun şekilde polenler bolunur. Gözler ve sonulunum sistemi alerjileri için havaya karışarak kendini gösterir.

Yerleşim ve mevsim durumlarına göre çok değişimler gösterir ve ağaçların etkisi, yaz başı ve sonu arası, çimenlerin etkisi bahar sonu ile yaz başı arası, otlar ise yaz sonu ve sonbahar başına kadar ilerleyen alerji sebepleri arasındadır. Bahar nezlesi ve astım olarak kendini belli eder. Bahar aylarında alerjiden korunmak biraz daha yaşam standardını yükseltecektir.

Alerjik hastalıklar

  • Alerjik nezle veya alerjik rinit
  • Göz nezlesi ya da alerjik konjiktivit
  • Alerjik astım
  • Ürtiker (Kurdeşen)
  • İlaç alerjisi
  • Böcek alerjisi
  • Arı alerjisi
  • Gıda alerjisi
  • Egzama
  • Atopik Dermatit

Alerji testleri

Günümüzde gelişen teknoloji ile alerji tesltleri yüksek oranda başarı sağlar. Alerjiye sebep olan etkenleri belirlemek için bazı testler yapılır ve bu testler;

  • Epidermal (Prick) Test: Hastaların açık alerji belirtileri gösterdiği durumlarda alerjenin kesin olarak belirlenebilmesi için yapılır.  Rinit, gıda, arı, ev tozu, hayvan tüyleri, kurdeşen, egzama veya saman alerjisi gibi alerjilerin belirlenebilmesi için uygulanır. Deri üzerine alerjenin sürülmesi ve derinin gösterdiği reaksiyona göre belirleme yapılır. 10-15 dakikada sonra değerlendirme yapılır.
  • Intradermal Test (Deri içi): Alerjen maddeler özel enjektörlerle derinin daha alt tabakalarına enjekte edilir. Genellikle prick testinde alerji yaptığı düşünülen alerjene karşı bir durum gözlenmediğinde daha kesin sonuçlar elde etmek için kullanılır.10-15 dakika sonra değerlendirme yapılabilir.
  • Yama Testi: Daha çok metal, kimyasal ve egzama teşhisinde kullanılır. Alerjen maddeler deriye sürülerek, üzerine steril bant yapıştırılır.  24 -72 saat beklendikten sonra, hastanın duyarlı olduğu bölgelerde kızarıklık ve kabarcıklar oluşup oluşmadığı gözlenir.
  • Kan Testleri: Alerjinin belirlenebilmesi için yapılan kan testleri deri testleri kadar duyarlı sonuçlar vermemektedir. Genellikle ağır deri hastalıkları olan kişilerde, deri testinin uygulanmasının olmadığı durumlarda ve çocuklarda tercih edilir. Vücudun alerjenlere tepki olarak oluşturduğu immunglobulin E (IgE) antikorunun kandaki düzeyini ölçen kan testi, alerji teşhisinde en çok kullanılan kan testi türüdür. Gıda allerjilerinde cilt testleriyle birlikte kan testinin değerlendirilmesi daha doğru sonuçlar verebilmektedir.
  • Besin yükleme testi: Gıda alerjilerinde kesin tanıyı koyabilmek için, alerjiye neden olduğundan şüphelenilen gıdalar kademeli olarak hastaya verilmektedir. Besin yükleme testi, hastalık öyküsünde ağır reaksiyon olan hastalara yapılmamalıdır.

Alerjiden korunma yöntemleri

  • Bahar aylarında polen uçuşlarından korunmak adına sabahları açık alanlarda dolaşmamak. Evde pencereleri kapalı tutmak.
  • Saçlar düzenli olarak yıkanmalı ve iyice kurutulmalıdır.
  • Açık alanlarda gözlük ve şapka kullanılmalı.
  • Yatak eşyalarında değişimler yapılmalı (yün veya kuş tüyü) yastık, yorgan kullanılmamalı. Yatak odasında yere sentetik halı koyulmalı, canlı çiçek veya saksı bulundurulmamalı.
  • Elbiseler günlük olarak değştirilmeli ve değişim yatak odasında yapılmamalı. Banyoda kıyafetleri değiştirebilirsiniz.
  • Koku sürmekten kaçınılmalı, deterjan yerine sabun tercih edilmeli,
  • Evcil hayvanları beslememeli,
  • Tüylü oyuncaklar saklanmalı,
  • İçeride sigara içilmemeli,
  • Arı kovanı çevresinde dolaşılmamalı,
  • Doktor kontrolü olmayacak bölgelere tatile gidilmemeli, deniz kenarı veya yüksek dağ bölgeleri tatil tercihi olabilir.
  • Stres etkenleri ortadan kalıdırılmalı, düzenli dinlenilmeli,
  • İlaçların alerjiye sebep olması durumunda doktor ile görüşme sağlanmalıdır.

Kaynak

  • Kaynak olarak; memorial.com.tr sitesi kullanılmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir