Hastalıklar

Akciğer Kanseri

Akciğerde oluşan Kanser

Akciğer ultrason görüntüsü
Akciğer’in ultrason ile çekilmiş görüntüsü

Akciğer Kanseri; Akciğerde oluşan normal hücrelerin kontrol dışı olarak çoğalıp akciğerde bir kitle/tümör meydana getirmesidir.

Vücudun oksijen ihtiyacını karşılayan organ akciğerdir. Tüm organlar gibi ciğerde birçok hücrelerden meydana gelir.

Oluşan bu hücreler ise yeteri kadar çoğalarak ciğerin normal olan görevini yerine getirmesini sağlar. Oluşan bu hücrelerin kontrol dışında çoğalarak ciğerde bir kitle/tümör meydana getismesi akciğer kanseri hastalık oluşturur.

Oluşan bu kitleler akciğerde büyür, ileri aşamalara ulaşması ile birlikte ise diğer çevre doku ve dolaşım mekanizması sayesinde uzak organlara yayılarak (kemikler, karaciğer, beyin gibi) organlar üzerinde hasar meydana getirir.

Diğer doku ve organlara yayılma işlemine ise metastaz ismi verilir. Oluşan kanser akciğerin mikroskopla hücre görüntülerine ulaşılabilir.

(Not: Mikrospla incelenerek izlenen hücre görüntülerine göre ayrım yapılır.)

Akciğer kanserinin iki grubu bulunur bunlar;

  1. Küçük hücreli kanser (yulah hücreli)
  2. Küçük hücreli-dışı kanserdir.

Küçük hücreli kanser (yulah hücreli):

Diğer kanser türüne göre daha az görülen bir kanserdir. Hızlı seyerder ve tanısı konulduğunda başka bölümlere sıçramış olarak kendini belli eder.

Küçük hücreli-dışı kanser:

Mevcut Akciğer kanserlerinin yüzde 75’lik kısmını oluşturan bir kanserdir. Yassı olarak epitel hücreli, büyük hücreli ve adeno olarak üç gruptan meydana gelir.

Risk faktörleri

Sigara başta olmak üzere aynı değerde puro, pipo ve sarma tütün gibi içimler Akciğer kanserinin oluşumu için en büyük faktörlerdir. Siga içiminin azaltıldığı ülkelerde kanser oluşumu da aynı oranda azalmaktadır. Sigara bağımlılığından kurtularak ciğerlerin kanserden korunma süresi 5 yıla kadar uzamakta ancak tamamen risk ortadan kalkmamaktadır. İçenler ile normalde sigara içmeyenler aynı ortamda bulunuyor olması risk altına girmek demektir. Akciğer kanserinin bu denli sigara faktörünün etkili olmasına sigara içmekten uzaklaşmak veya sigara içilen ortamlarda bulunmamakla ciğerleri korumaya alabilirsiniz.

Faktörler:

Asbest: Genel olarak kullanım alanları; maden, gemi ve yalıtım malzemelerinin yapımlarıdır. Solunum yolları ile uzun süreli tahrişe neden olmaktadır.

Radon: Kokusuz bir rayoaktif olan bu gaz, evde ve toprakta doğal olarak bulunmaktadır.

Tüberküloz (verem): Ciğere yerleşmesinin ardından hastalık kendini akciğer kanseri olarak geliştirebilmektedir.

Akciğer kanseri olanlar: Öncesinde akciğer kanseri olarak ameliyat geçirenler veya ışın tedavisi uygulanalarda tekrarlayan kanser riski olabilmektedir. Sigara kullanımı ayrıca riski arttırır.

Akciğer kanserinin belirtileri

Kanserli akciğer
Resim 2:Kanserli akciğer görüntüsü

Hastalığın en kötü yanlarından biri, ileri seviyeye gelmeden kendini belli etmemesidir. Hastalar, hastalık ilerlemedikçe çok fazla şikayetçi değildirler.

Tehliklei oluşunun nedenlerinden biri de sinsi oluşudur. Sigara bağımlıları ve kronik bronşit hastalığı olanlarda mevsimsel meydana gelen öksürüklerin ve balgamların sürekli hale gelmesi ile nefes darlığındaki artışlar kürek kemiklerinin arasında veya omuz bölgesine yayılan batışır şekilde göğüs ağrıları kanser şüphesi doğurmaktadır.

Hastalığın ilk dönemlerinde yukarıdaki şikayetlere pek rastlanmaz ve genel belirtiler şu şekilde sıralanabilir;

Kilo kaybı,

Terleme,

İştahsızlık gibi genel belirtiler ortaya koyar. Yine bunların haricinde çok az olsa bile bulgu vermeyen hasta grubu da bulunmaktadır.

Akciğer Kanseri Teşhisi

Normal olarak ciğerlere çekilen röntgenlerde kitle tesbiti yapıldığında bilgisayarlı tomogragi çekilir. Çekilen üç boyutlu akciğer görüntüsündeki kitleye ulaşılma seçeneklerine karar verilir.

Tomografi rehberliğinde veya bronkoskopi (bükülebilen tüp) yardımı ile akciğerden iğne yardımı ile bir parça alınır. Yapılan bu işlemin adı biyopsidir. Tanı için alınan örnek patolji kliniğinde incelenerek kesin sonuç ortaya çıkar.

Ayrıca doktor; şikayet durumuna göre karın, ya da beyine yönelik bir bilgisayarlı tomografi veya magnetik rezonans görünüleme ve kemik taraması (tüm vücut kemik sintigrafisi) gibi tetkikler talep edebilir.

Akciğer kanseri evreleri

Aşamaların ilkinde doktor tarafından hastalığın yagınlık durumu veya aşamasının ne durumda olduğu saptanır.

Evre 1: Birince evre akciğerin küçük bir alanındaysa,

Evre 2: Yakındaki bir lenf bezine sıçraması,

Evre 3: Akciğeri saran zarın veya iki akciğer arasında bulunan mediasten boluğuna veya bu alandaki bezlere yayılması,

Evre 4: Diğer organlara ulaşmısa (kemik, karaciğer, böbrek üstü bezi veya daha uzak organlar)

Doktor tarafından evrenin doğru tesbit edilebilmesi için;

  • Akciğer röntgeni,
  • Toraks veya batın bilgisayarlı tomografi,
  • Magnetik rezonans görüntüleme,
  • Kemik taraması,
  • Beyin bilgisayarlı tomografi,

gibi seçenekler arasından doğru teşhis için inceleme isteyebilir.

Akciğer kanseri çeşidine göre tedavisi

Küçük hücreli dışı akciğer kanseri tedavisi:

Hastalığın evresine göre 1, 2 ve bazı 3. evre hataları ameliyat ile tümor bulunan bir doku, etrafından bir miktar sağlam bir doku alınarak bazende akciğer lobu alınıp temizlenebilmektedir. Ameliyat ile temizlenerek ciğerde veya çevresinde hastalık kalmadığı durum için başka tedavi edilmeye gerek duyulmaz. Ameliyatın ardından düzenli kontrol için çağrılarak kontroller, nadir olsa bile ışın tedavisi (radyoterapi) önerilebilmektedir.

Eğer ciğerden ameliyat ile alınamayan 3. evre akciğer kanserlerinde radyoterapi (ışın tedavisi) ve kemoterapi (ilaç tedavisi) ile radyo terapidir. Bu hastalar için iki yöntem sıralı şekilde uygulanmaktadır.

4.evre olan olan kanser türünde kemoterapi yaşam süresini 3 ile 6 ay kadar daha uzatarak şikayetin azalmasını sağlamaktadır. Buradaki asıl önemli nokta ise bu evrenin tedavisinin sizin ve ailenizin görüşmesi sonrası karara bağlanmasıdır. Bu durumlarda Yaşamı çok uzatması beklenmeyen bir tedavi seçeneğinin yan etkileri nedeniyle hayat kalitenizi bozma olasılığı varsa doktorla bu konuyu tartışmanız doğru karar olacaktır. 4. evra hastalık için ışın tedavisi kansere bağlı ağrı, kanama veya kemiğe ,beyine yayılma söz konusu ise uygulanır.

Küçük hücreli kanser tedavisi

Tedavi şekli yaygınlığı ve sınırlı durumuna göre karara bağlanır. Sınırlı olan hastalar için kemoterapi ve radyoterapi ardışık veya eşzamanlı olarak devreye alınır. Riskin beyne sıçraması göz önüne alınarak beyin için koruma amaçlı radyoterapi uygulanır. Çok nadir olsa bile küçük çaplı tümör için cerrahi uygulaması yapılabilmektedir. Hastalığın yaygınlaşmasında ise tedavi şekli kemoterapidir. Tekrarlama riski ise çok yüksek olan kanserin, tekrarlaması durumlarında şikayete ve hastalığın yayılım bölgeleri incelenerek radyoterapi yapılabilir.

Kaynak

Kaynak: Türk Tıbbi Onkoloji Derneği (TTOD) web sayfasından alınmıştır. 

Buradaki metin genel bir bilgilendirme olup, hastalıklar  değişkenlik gösterebileceğinden kişisel değerlendirme için uzmanınızla görüşünüz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir